W najbliższą sobotę obchodzimy Europejski Dzień Wiedzy o Antybiotykach oraz rozpoczynamy Światowy Tydzień Wiedzy o Antybiotykach. Jest to idealny czas, by poruszyć poważny problem wzrastającej antybiotykooporności oraz jej ścisłego powiązania z przemysłową hodowlą zwierząt.
Temat powinien być traktowany poważne zwłaszcza w Polsce, gdyż zajmujemy niechlubne drugie miejsce w Europie w ilości stosowanych antybiotyków dla zwierząt utrzymywanych na żywność! W 2021 roku sprzedano w Polsce aż 775,1 ton tych produktów leczniczych.
TOP 3 - Całkowita sprzedaż (w tonach) antybiotykowych weterynaryjnych produktów leczniczych dla zwierząt utrzymywanych na żywność, Europejska Agencja Leków, dane za 2021. |
||
1. | Hiszpania | 1296,5 |
2. | Polska | 775,1 |
3. | Włochy | 661,7 |
Prawdziwe zagrożenie
![Okładka raportu o antybiotykoodporności](/media/7455835/okladka-nierozlaczne-amr-i-hodowla-przemyslowa-2023.jpg?anchor=center&mode=crop&width=300&height=0&&rnd=133445282030000000)
W naszym najnowszym raporcie „Nierozłączne: Oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe i przemysłowy chów zwierząt” przedstawiamy naukowe dowody powiązania między hodowlą przemysłową a rosnącą antybiotykoopornością, a także proponujemy rozwiązania, które pozwolą na obniżenie stosowania środków bakteriobójczych.
Dla naszego bezpieczeństwa musimy obniżyć stosowanie antybiotyków i innych środków przeciwdrobnoustrojowych podawanych zwierzętom hodowlanym. Większość z nich jest używana, by zrekompensować zły stan zdrowia zwierząt wynikający z warunków hodowli przemysłowej.
W ostatnich latach Unia Europejska coraz bardziej zaostrzała przepisy dotyczące stosowania antybiotyków jako stymulatorów wzrostu zwierząt i profilaktyki chorób. Niestety, kraje europejskie wciąż importują produkty pochodzenia zwierzęcego z krajów trzecich, w których dozwolone jest takie stosowanie antybiotyków.
Światowe konsekwencje nadużywania antybiotyków są gigantyczne – choroby wywołane bakteriami odpornymi na antybiotyki powodują więcej zgonów niż malaria i HIV łącznie. Zwalczanie antybiotykoodporności powinno być traktowane na równi z innymi działaniami związanymi z bezpieczeństwem żywności, zdrowiem publicznym i środowiskiem naturalnym.
![Osoba w ubraniu ochronnym, masce i rękawiczkach klęcząca przy świni w zagrodzie](/media/7455840/amr-raport-3.jpg?anchor=center&mode=crop&width=730&height=0&&rnd=133445294870000000)
Niewłaściwe i nadmiarowe używanie antybiotyków w hodowli przemysłowej zagraża nam przez przenoszenie się na nas bakterii odpornych na antybiotyki nie tylko przez jedzenie surowej i niepasteryzowanej żywności. Możemy zarazić się także poprzez kontakt z pracownikami ferm i ich rodzinami, przebywanie w okolicy ferm i ubojni lub nawet pływanie w jeziorach i rzekach, do których spływają wody gruntowe skażone odchodami zwierząt.
W komentarzu do naszego raportu, dr Anna Kozajda, kierownik Pracowni Bezpieczeństwa Biologicznego w Instytucie Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera, podkreśliła:
„Jeśli dotychczasowy trend w stosowaniu antybiotyków u zwierząt hodowlanych nie zostanie zatrzymany, ludzkość może zostać skazana na kolejną pandemię, o całkowicie nieprzewidywalnych negatywnych skutkach zdrowotnych i ekonomicznych.
Szansą na zatrzymanie fali antybiotykooporności jest drastyczne ograniczenie stosowania antybiotyków w hodowlach zwierząt, ale aby to zrobić, trzeba odejść od przemysłowych metod hodowli, skupiając się na dobrostanie zwierząt.”
![Osoba w rękawiczkach pobierająca wymaz od kury](/media/7455832/amr-raport-1.jpg?anchor=center&mode=crop&width=730&height=0&&rnd=133445281320000000)
Jak to zmienić?
Nasz raport przedstawia konkretny zestaw działań wymaganych, by zahamować wzrost antybiotykoodporności. Nadużycie antybiotyków jest ściśle powiązane z dramatycznie złymi warunkami życia zwierząt hodowanych na pożywienie, potrzebujemy więc zmian systemowych.
Mniej intensywne metody hodowli, tj. chów ekologiczny i zrównoważony, pozwalają znacząco ograniczyć stosowanie środków przeciwdrobnoustrojowych. Aby skutecznie ograniczyć rozprzestrzenianie się opornych patogenów, Unia Europejska i jej państwa członkowskie muszą podjąć następujące kroki:
- zapewnienie wysokiego dobrostanu zwierząt na fermach – wycofanie klatek (zgodnie ze zobowiązaniem Komisji Europejskiej), zwiększenie przestrzeni życiowej, ograniczenie stresu oraz odejście od rutynowych okaleczeń takich jak np. obcinanie prosiętom ogonów,
- wprowadzenie bezwzględnych limitów czasowych oraz konkretnych praw chroniących zwierzęta podczas transportu (by ograniczyć stres i jednocześnie zadbać o zdrowie),
- wspieranie rolników w pełni angażujących się w niezbędne działania oraz promowanie produktów wytwarzanych przy najniższym nakładzie środków przeciwdrobnoustrojowych,
- zagwarantowanie przez Unię Europejską, że 100% białka zwierzęcego na rynku wewnętrznym będzie wyprodukowana zgodnie z odpowiednimi normami, łącznie z żywnością importowaną z krajów nie należących do UE,
- wprowadzenie oznakowania żywności odzwierzęcej, które pozwoli konsumentom na wybór lepszego i bardziej zrównoważonego białka oraz zachęcanie do zmniejszenia spożycia mięsa i nabiału na rzecz produktów roślinnych.
![Przezroczysta świnia wypełniona lekami](/media/7455833/amr-raport-2.jpg?anchor=center&mode=crop&width=730&height=0&&rnd=133445281840000000)
Czerwony alert dla zdrowia
Jak komentuje dr Kozajda, treść naszego najnowszego raportu trzeba odbierać jako „czerwony alert dla zdrowia publicznego w Polsce”. Jest to kolejna publikacja udowadniająca, że poprawa jakości życia zwierząt jest niezbędna, by zadbać o nie tylko o nie same, ale także o zdrową przyszłość dla nas wszystkich.
Przyłącz się do naszego apelu o reformę systemu żywnościowego i odejście od hodowli przemysłowej zwierząt. Wezwij światowych liderów do opracowania Globalnego Porozumienia w sprawie żywności i rolnictwa, które zostanie przyjęte następnie przez Zgromadzenie Ogólne ONZ.