To już pewne! Brytyjskie prawo ponownie uzna, że zwierzęta mogą odczuwać radość, ból i strach.
Naprawiony błąd
W czwartek, 7 kwietnia, Izba Lordów przegłosowała zaktualizowaną ustawę o ochronie zwierząt. Zostanie ona teraz formalnie potwierdzona przez królową Zjednoczonego Królestwa, co pozwoli jej stać się obowiązującym prawem.
![James West Outside The Parliament](/media/7450235/james-west-outside-the-parliament.jpg?anchor=center&mode=crop&width=730&height=0&&rnd=132938202030000000)
Od ponad trzech dekad nasza fundacja prowadziła kampanię na rzecz prawnego uznania zwierząt za istoty zdolne do odczuwania. Najpierw skupiała się ona na wprowadzeniu zapisu uznającego zwierzęta za istoty czujące do prawa unijnego. Po wyjściu Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej, nasze brytyjskie biuro skupiło swoją uwagę na zapewnieniu zwierzętom w Wielkiej Brytanii takiego samego statusu prawnego po Brexicie.
![Jamesinside](/media/7450233/jamesinside.jpg?anchor=center&mode=crop&width=730&height=0&&rnd=132938194200000000)
I chociaż 31 grudnia 2020 r. (w dniu Brexitu), wszystkie odniesienia dotyczące doznaniowości zwierząt zniknęły z brytyjskiego prawa, to teraz, dzięki mobilizacji brytyjskiego społeczeństwa i ciężkiej pracy naszego brytyjskiego biura, udało się naprawić ten błąd!
Nasz komentarz
- Bardzo cieszymy się, że po raz kolejny zwierzęta zostaną oficjalnie uznane przez Wielką Brytanię za zdolne do odczuwania radości, bólu i strachu. Trudno jest też uwierzyć, że ktokolwiek i kiedykolwiek mógł im tego prawa odmawiać. Takie sukcesy dają nam niezmierną satysfakcję i radość – ale pokazują też, jak wiele musimy jeszcze dla zwierząt hodowlanych zrobić
– komentuje ten sukces nasza prezeska, Małgorzata Szadkowska.
A jak wyglądała droga do tego sukcesu - zarówno w Wielkiej Brytanii, jak i UE?
Doznaniowość zwierząt w UE
Rok 1988: Compassion in World Farming rozpoczyna kampanię na rzecz uznania doznaniowości (tj. zdolności do odczuwania różnych emocji, od radości i przyjemności po strach i ból) zwierząt
W 1988 roku Compassion in World Farming International rozpoczęła kampanię na rzecz uznania przez Unię Europejską, że zwierzęta są istotami czującymi.
Joyce D'Silva, nasza była dyrektorka generalna, a obecnie emerytowana ambasador Compassion, w swoim blogowym wpisie opowiada o tym, jak rozpoczęła się ta kampania. Zauważa między innymi, że w 1998 roku w traktacie UE nie było mowy o odczuwaniu, a zwierzęta określano jedynie jako "towary" i "produkty", takie jak worki ziemniaków.
1988-1991: Compassion przewodzi koalicji organizacji z całej Unii Europejskiej, które zbierały podpisy pod wnioskiem o uznanie zwierząt za istoty czujące, zdolne do odczuwania bólu, radości i cierpienia.
1991: Milion podpisów pod wnioskiem do UE
![Joyce](/media/7440265/joyce.jpg?anchor=center&mode=crop&width=730&height=0&&rnd=133445319260000000)
W 1991 roku złożyliśmy w Komisji Europejskiej ponad milion podpisów pod apelem o uznanie zwierząt za istoty zdolne do odczuwania. Była to pierwsza w historii UE petycja, pod którą zebrano milion podpisów!
1992: Deklaracja, w której uznano, że zwierzęta są istotami czującymi, została dołączona do Traktatu z Maastricht z 1992 roku.
1994: Komisja Petycji Parlamentu Europejskiego, a później większość członków Parlamentu Europejskiego, poparła naszą petycję.
1996: Dame Joanna Lumley dostarcza petycję na Downing Street 10
W 1996 roku nasza patronka, Dame Joanna Lumley, dostarczyła petycję do brytyjskiego premiera. Pomogło to w zapewnieniu statusu zwierząt jako istot czujących na Międzyrządowej Konferencji w sprawie Reformy Traktatu UE. Wielka Brytania odegrała również kluczową rolę w przekonaniu innych państw członkowskich do podjęcia działań podczas dyskusji na temat reformy traktatu UE.
![Joanna Lumley.jpg](/media/7435170/joanna-lumley.jpg?anchor=center&mode=crop&width=730&height=0&&rnd=131897068420000000)
Joanna Lumley mówiła w 2021 r. o przygotowywanej ustawie o doznaniowości zwierząt:
Po tym jak przez wiele lat wraz z Compassion walczyłam o uznanie doznaniowości zwierząt w prawie UE, tragedią jest fakt, że od stycznia 2021 roku zwierzęta nie są uznawane za istoty czujące w Wielkiej Brytanii. Tak dalej być nie może. Niezwykle ważne jest, aby posłowie poparli projekt ustawy o ochronie zwierząt w trakcie prac w parlamencie, zapewniając w ten sposób, że doznaniowość zwierząt zostanie ponownie uznana w prawie brytyjskim.
1996: W Dublinie odbył się protest, podczas którego znowu podnosiliśmy głos na rzecz uznania doznaniowości zwierząt w nowym Traktacie.
![Mary Anne Ghislain Stanley Johnson And Joyce2](/media/7449355/mary-anne_-ghislain_-stanley-johnson-and-joyce2.jpg?anchor=center&mode=crop&width=730&height=0&&rnd=132895874790000000)
1997: Traktat Amsterdamski staje się obowiązującym prawem
![Achieving Sentient Beings Protocol In The Treaty Of Amsterdam 1997](/media/7447511/achieving-sentient-beings-protocol-in-the-treaty-of-amsterdam-1997.jpg?anchor=center&mode=crop&width=730&height=0&&rnd=132796373770000000)
Compassion poprowadziło demonstrację przed konferencją premierów UE, wzywając do większego uznania w prawie europejskim zasady odczuwania zwierząt.
Deklaracja ta została dołączona, jako prawnie wiążący protokół, do Traktatu Amsterdamskiego. Nadało to jej status prawny i zapewniło, że doznaniowość zwierząt została uznana w prawie unijnym.
Joyce D'Silva wspomina ten dzień:
Prowadzę kampanie dla Compassion od ponad 40 lat i jednym z moich najwspanialszych momentów był rok 1997, kiedy to nasi niesamowici zwolennicy - ludzie tacy jak wy - pomogli wygrać 10-letnią kampanię na rzecz uznania zwierząt za istoty czujące w prawie UE.
2007: Podpisano Traktat Lizboński, a zwierzęta zostały uznane za istoty zdolne do odczuwania.
Traktat Lizboński, który został podpisany w 2007 roku i wszedł w życie 1 grudnia 2009 roku, sprawił, że uznanie doznaniowości zwierząt stało się artykułem traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), wprowadzając do niego artykuł 13.
Artykuł ten zobowiązuje państwa członkowskie do "pełnego uwzględniania" dobrostanu zwierząt przy formułowaniu i wdrażaniu polityki UE.
Pełna treść Artykułu 13 brzmi następująco:
Przy formułowaniu i wykonywaniu polityki rolnej, rybołówstwa i transportu Unii oraz jej polityk dotyczących rynku wewnętrznego, badań i rozwoju technologicznego oraz przestrzeni kosmicznej, Unia i Państwa Członkowskie w pełni uwzględniają wymagania w zakresie dobrostanu zwierząt jako istot zdolnych do odczuwania, przy równoczesnym przestrzeganiu przepisów prawnych i administracyjnych oraz zwyczajów Państw Członkowskich związanych w szczególności z obyczajami religijnymi, tradycjami kulturowymi i dziedzictwem regionalnym.
Doznaniowość zwierząt w Wielkiej Brytanii
2017: Brexit zagraża dobrostanowi zwierząt
Pomimo ogromnego sukcesu, jakim było uznanie doznaniowości zwierząt w prawie UE, dużym krokiem wstecz było tu referendum w sprawie Brexitu w 2016 roku.
W następnym roku Compassion odkryło, że brytyjski rządowy projekt ustawy o Unii Europejskiej, który formalnie wprowadził w życie Brexit, nie przeniesie przepisów z traktatów UE - w tym art. 13 Traktatu o funkcjonowaniu UE.
Oznaczało to, że odniesienie do doznaniowości zwierząt zniknie z prawa brytyjskiego wraz z Brexitem. Z prawa brytyjskiego miało zniknąć zarówno uznanie zwierząt za zdolne do odczuwania uczuć, w tym bólu i radości, jak i wymóg, aby rządy "w pełni uwzględniały" ich dobrostan przy formułowaniu i wdrażaniu polityki.
Kampania w Wielkiej Brytanii rozpoczyna się na nowo
Musieliśmy natychmiast ponownie rozpocząć kampanię, aby upewnić się, że ten kamień węgielny prawa dotyczącego dobrostanu zwierząt nie zostanie utracony po opuszczeniu UE przez Wielką Brytanię. Zmobilizowaliśmy naszych zwolenników do lobbowania rządu, skontaktowaliśmy się z posłami do parlamentu i nawiązaliśmy kontakt z innymi organizacjami pozarządowymi, aby zwrócić ich uwagę na zagrożenie dla dobrostanu zwierząt. Niestety, projekt spotkał się z silnym sprzeciwem rządu i został nieznacznie odrzucony podczas głosowania w Parlamencie.
Doznaniowość zwierząt trafia na nagłówki
Głosowanie w Parlamencie wywołało ogromne zainteresowanie mediów, które zastanawiały się, czy rząd rzeczywiście neguje fakt, że zwierzęta są istotami czującymi.
W listopadzie 2017 r. udaliśmy się również do biura okręgu wyborczego posła Michaela Gove'a, ówczesnego Sekretarza Stanu ds. Środowiska, Żywności i Spraw Wiejskich, wzywając do uznania zwierząt za istoty czujące w prawie brytyjskim.
![Gove Sentience Protest Outside Constituency](/media/7449357/gove-sentience-protest-outside-constituency.jpg?anchor=center&mode=crop&width=730&height=0&&rnd=132895875440000000)
Rząd zapowiada projekt ustawy o zwierzętach czujących
Wreszcie, 12 grudnia 2017 roku, po medialnej gorączce związanej z głosowaniem w Parlamencie - i pod naciskiem 155-tysięcznej petycji Compassion - rząd brytyjski ogłosił, że zostanie wprowadzony nowy projekt ustawy. Był to doniosły moment, ponieważ ustawa ta na stałe wprowadziłaby uznanie doznaniowości zwierząt do prawa brytyjskiego po Brexicie.
2018: Krok w tył - rząd opóźnia wprowadzenie przepisów dotyczących czucia zwierząt
Pomimo pozytywnej zapowiedzi rządu pod koniec 2017 roku, kampania na rzecz uznania zwierząt za istoty czujące napotkała w kolejnych latach jeszcze więcej komplikacji.
Najpierw, Komisja Parlamentarna ds. Środowiska, Żywności i Spraw Wiejskich opublikowała raport, w którym zasugerowała, że projekt ustawy powinien zostać przeredagowany. Komitet wyraził obawy, że w obecnym brzmieniu ustawy uwzględnienie odczuwania przez zwierzęta doprowadzi do spowolnienia lub zamrożenia procesu tworzenia prawa i spowoduje powszechne rewizje sądowe. W następstwie tego raportu rząd brytyjski ogłosił we wrześniu 2018 r., że przepisy dotyczące doznaniowości zwierząt zostaną odłożone w czasie.
2019: Ponad 100 000 apeli o uznanie doznaniowości zwierząt
![IMG 20190903 WA0033](/media/7449358/img-20190903-wa0033.jpg?anchor=center&mode=crop&width=730&height=0&&rnd=132895875640000000)
We wrześniu 2019 r. nasz Senior Policy Manager, James West, wraz z innymi członkami koalicji #BetterDealForAnimals. przekazał na Downing Street petycję ze 103 tys. podpisów, W petycji wezwano rząd Wielkiej Brytanii do wprowadzenia przepisów uznających doznaniowość zwierząt i wprowadzenia wymogu pełnego uwzględnienia dobrostanu zwierząt w polityce rządu brytyjskiego.
2020: Posłowie debatują nad doznaniowością zwierząt
W wyniku zebrania ponad 100 000 podpisów pod petycją z 2019 r. posłowie debatowali nad tą kwestią w marcu 2020 r. Następnie, w wyniku ciągłej bezczynności rządu, we wrześniu 2020 r. działacze naszej fundacji ponownie podjęli działania.
Tysiące ludzi wezwało swoich posłów, aby zaapelowali do ministrów o wprowadzenie przepisów dotyczących doznaniowości zwierząt przed 1 stycznia 2021 roku. Nastąpiło to dzień po formalnym opuszczeniu UE przez Wielką Brytanię, w którym to dniu w Wielkiej Brytanii miały wygasnąć przepisy unijne uznające doznaniowość zwierząt.
2021: Rząd brytyjski wprowadza ustawę o ochronie zwierząt
Gdy 31 grudnia 2020 roku wybiła godzina 23, mimo naszych ponawianych kampanii, zwierzęta w Wielkiej Brytanii po raz pierwszy od prawie ćwierćwiecza nie były już uznawane przez prawo za istoty zdolne do odczuwania.
13 maja wysiłki współczujących ludzi z całego kraju w końcu zadziałały na korzyść brytyjskich zwierząt. Rząd Wielkiej Brytanii ogłosił, że w ramach "Planu działań na rzecz dobrostanu zwierząt" wprowadzi ustawę o ochronie zwierząt, w której zawarty zostanie zapis o uznaniu je za istoty czujące.
W lecie i jesienią 2021 roku projekt ustawy przeszedł przez Izbę Lordów. Wszystkie etapy legislacji zakończyły się w grudniu 2021 roku.
2022: ostateczne zwycięstwo
W czwartek, 7 kwietnia, odnieśliśmy ważne zwycięstwo dla zwierząt.
Zaktualizowana ustawa o ochronie zwierząt została przegłosowana przez Izbę Lordów, co oznacza, że zwierzęta w Wielkiej Brytanii są ponownie prawnie uznane za istoty czujące.
Dziękujemy wszystkim, którzy dołożyli cegiełkę do tego sukcesu!